WISSELING VAN DE WACHT

Op 5 oktober 2017 heeft Hans Dekkers, de voorzitter van de Stichting Mulder van Eerde, officieel afscheid genomen. Hij was vanaf 2005 voorzitter van de stichting en gaf mede vorm aan het functioneren van het voormalige woonhuis van de laatste Drost van Twente, Hendrik Knijpinga-Cramer als museum. Een samenwerking met het Openluchtmuseum Ootmarsum werd opgezet en het huis en tuin werden gerestaureerd. Jaarlijks ontvangt het museum rond de 6.000 bezoekers en een team van 20 vrijwilligers functioneert als gastheer/gastvrouw.

Opvolger van Hans Dekkers is Rob Barenbrug, ook gepensioneerd huisarts in Ootmarsum. Rob Barenbrug heeft een sterke band met het erfgoed en gaat samen met de andere bestuursleden, Henk Eertman, Jacques Bogers en Rob Meijer de komende tijd zorgen voor het beheer en exploitatie van het museum.

 

Lees meer

Drostenhuis Ootmarsum en het interieur.

In de rode salon van het museum Drostenhuis Ootmarsum prijkt sinds korte tijd een fraai empire meubelstuk. Het is een secretaire uit de nalatenschap van de op 21 augustus 2016 overleden mevrouw R.Bolscher-Bekhuis. Het was haar wens dat dit meubelstuk aan het openluchtmuseum  zou worden geschonken omdat ze daar jarenlang vrijwilligster is geweest. Het Openluchtmuseum zorgde voor een passende plek in het Museum het Drostenhuis Ootmarsum. Het Drostenhuis is geheel ingericht in de empire-stijl zodat deze secretaire bijzonder tot z’n recht komt. Bij het venster aan de Walstraat is het meubelstuk geplaatst : het schrijfblad is opengeklapt en verschillende  historische schrijfattributen liggen voor het gebruik gereed.

De keuken van het Drostenhuis had tot hilariteit van vele bezoekers  een roestvrij stalen aanrechtblad. “Dat kan de Drost nooit hebben gehad”, werd vaak gehoord. Voor het seizoen 2017 is daarom de keuken teruggebracht in z’n oorspronkelijke vorm en is het RVS aanrecht vervangen door een mooi marmeren werkblad. De oude pomp met zwengel en de koperen kranen komen nu veel beter uit. Ook zijn enige tijd geleden in diezelfde keuken de wit geëmailleerde  gasfornuizen weggehaald en vervangen door een bijzonder fornuis uit 1800. Het fornuis is afkomstig uit de boerderij van Harm Dethmers in Broekhuizen die het op zijn beurt kocht van de familie Kip in Neuenhaus. Het is een bijzonder fraai en uniek fornuis uit 1800, geheel gesierd met blauwe tegeltjes.

De keuken is dus weer in de stijl teruggebracht in de tijd van de Drost Knijpinga Cramer, die hier tot 1826 woonde. De tafel in de keuken is gedekt met een Engels servies en zilveren bestek. De sierlijke comtoise klok aan de wand met Makkumse witjes tikt de tijd statig weg.

Het interieur van het Drostenhuis is weer een stukje authentieker geworden. Professor Mulder schreef in 1976 een artikel over het Drostenhuis voor de Heemkunde Ootmarsum. Hij sloot het artikel af met de tekst :

“Onze restauratie van het pand, is met veel verantwoording voor het te behouden erfgoed uitgevoerd. Het oude Drostenhuis, dat tot patriciershuis is geworden, is voor de komende tijden geheel bewaard in al zijn eigenaardigheden. Aan ons als nageslacht de schone taak dit te behouden zoals dit wonderbaarlijk gaaf tot ons is gekomen. “

Waarvan akte.

 

RM.

Maart 2017

 

 

Lees meer

DE PENANTEN OP HUN PLEK

Al in de jaren zeventig van de vorige eeuw kocht de toenmalige eigenaar van het Drostenhuis, Professor Henrick Mulder, twee penanten (topstukken) voor een tuinpoort. Jarenlang stonden deze zandstenen elementen op een verloren plek in de tuin. Aan de hand van een tekening van de tuin bij de restauratie bleek dat deze penanten bedoeld waren voor de tuinpoort. Wellicht dat toen de financiën niet toereikten om de poort te bouwen, de ijzeren hekken stonden vele jaren eenzaam als afscheiding van de Franse tuin. Nu in 2016 zijn de poorten weer aangebracht. Rond de 800 oude stenen werden gebruikt en het hekwerk werd pas gemaakt voor de nieuwe pilaren. Fraaie gietijzeren guirlandes sieren de pilaren. Een mooie aanwinst voor het museum en een fraaie aanvulling voor de Franse tuin.

nieuwe-tuinpoort-2016-klaar nieuwe-tuinpoort-2016-open

Lees meer

ZO ZAG DE VELDWACHTER ER VROEGER UIT

In het Drostenhuis hangt sinds kort naast de lantaarns en trompet van de veldwachter van Ootmarsum, nu ook de afbeelding van het uniform dat in 1815 door de Gouverneur  van Overijssel in opdracht van Koning Lodewijk napoleon was voorgeschreven. Op 10 augustus van dat jaar gaf de hoogste gezagsdrager in Overijssel (nu de Commissaris van de Koning) dit voorschrift door, met een tekening, aan het gemeentebestuur van Ootmarsum. Van de originele tekening van de veldwachter van de Oudheidkamer Twente is een reproductie gemaakt en ingelijst, waardoor de bezoekers van het Drostenhuis zich een beeld kunnen maken van de  politie ter plaatse zo’n tweehonderd jaar geleden. Hij zag er chique uit, die veldwachter. Helemaal in het zwart.  Een zwarte duffelse jas afgezet met gouden biezen, zwarte laarzen een borstschild met het stadwapen en natuurlijk een sabel. Het is interessant dieper in de historie te duiken en na te gaan wat deze veldwachter deed en wie hij allemaal in hert ‘cachot’ opsloot en welke misdrijven werden opgespoord.

veldwachter-vroeger

Lees meer

Filmopnamen Drostenhuis.

Voor het programma ‘Mijn  Stad’  van RTL4 zijn begin juli opnamen gemaakt in het openluchtmuseum Ootmarsum en in het Drostenhuis Ootmarsum. In deze reeks programma’s wordt steeds een  cultureel/toeristische tour gemaakt door een stad in Nederland. Een van deze steden is Almelo en “Het land van Heeren en Boeren” werd hier aan toegevoegd. In samenwerking met de museumvereniging werd de reportage samengesteld. Rob Meijer vertelde over de boeren en de ‘Heeren’. Deze ‘Heeren’ waren de Hofmeier van de Bisschop, de Commandeur van de Duitse orde en de Drost van Twente die door de stadhouder was aangesteld. Het Drostenhuis is het woonhuis van de laatste Drost van Twente Hendrik Knijpinga Cramer, die rond 1800 zijn baan kwijtraakte toen Nederland onderdeel van Frankrijk werd. Voor het RTL programma werd vanuit Ootmarsum de link gelegd naar het Huis Almelo waar een interview met de adellijke familie Rechteren Limpurg plaatsvond. In het najaar zal de aflevering te zien zijn en daarna via ‘uitzending gemist’.

Filmopnamen-Drostenhuis

Lees meer

FAMILIEWAPEN VAN DE LAATSE DROST VAN TWENTE

De familie Cramer heeft in Ootmarsum vele sporen achtergelaten. Niet alleen leverde de familie de burgemeester die geschiedenis schreef door het stadsvaandel van Oldenzaal mee te nemen naar Ootmarsum na een geschil over de uitslag van een klootschietwedstijd, maar enkele generaties zorgden voor de werkgelegenheid in de regio. Op het Springendal werden  door de familie Cramer maar liefst  6 watermolens  geëxploiteerd waar papier werd gemaakt. Enkele molens werden in de 17e eeuw overgenomen van de familie Heiden Hompesch die op het Hoge huis Ootmarsum (de voormalige commanderie) woonde. Hendrik Knijpinga Cramer was de laatste Drost van Twente en oefende zijn (beperkte) ambt uit samen met Racer Palthe in Oldenzaal. Hij was ‘Verwalter ’Drost en raakte in 1814 zijn baantje kwijt en overleed in 1826. Leden van de familie Cramer zijn regelmatig in Ootmarsum, zij het om de expansie van Wasserij het Springendal, die ook familiebezit was, of de rondgang van de nachtwacht in Ootmarsum te blijven volgen. Op de foto vier leden van de familie Cramer in 2014 samen met de nachtwacht Ben Morshuis. Archiefstukken van de familie werden geschonken aan de vereniging Heemkunde Ootmarsum en van Wapenveld overgebracht naar Ootmarsum. Van een fraaie heraldische tekening van het familiewapen werd een kanvasdoek gemaakt en voorzien van vergulde lijst. Deze siert nu de haardkamer in het Drostenhuis zodat  het interieur  een meer compleet beeld geeft over de vroegere bewoner.

Familiewapen   Familiewapen-1

Lees meer

Illuminatie gevels Ootmarsum

Drostenhuis gevelverlichtingEen mooi verlichtingsplan voor het centrum van Ootmarsum is inmiddels afgerond. Veel gevels hebben een fraai sfeervolle verlichting gekregen en een aantal gebouwen zijn speciaal verlicht zoals de R.K. en N.H. kerk, het stadhuis en het klooster. Het Drostenhuis kreeg ook een speciale verlichting waarbij het torentje apart wordt aangelicht. Een mooie opwaardering van het centrum voor de bezoekers van Ootmarsum waardoor ook een wandeling in de avonduren door Ootmarsum een bijzonder plezierige bezigheid is geworden.

 

Lees meer

De schaduw van de Drost.

boek De schaduw van de Drost Josine PauwelsEen spannend boek van Josien Pouwels

Wonderlijke belevenissen in Ootmarsum ! “De schaduw van de Drost” is een door Josien Pouwels uit Tubbergen geschreven roman waarin de Drost van twente een belangrijke rol speelt. De uitgave is in 2014 verschenen en het is een geweldig boek waar je in de loop van het verhaal meegenomen wordt door de historie van Ootmarsum en de Drost in het bijzonder. Verkrijgbaar in het museum Het Drostenhuis en bij de boekhandel.

 

Lees meer

Een dappere generaal sterft voor Ootmarsum

Toelichting bij het schilderij van Brigade Generaal Charles de Levin

Een belangrijke generaal der Artillerie in het leger van Prins Maurits was Charles de Levin, Heer van Hama en Famars. Hij was een belangrijk generaal en goed staatsman. Hij heeft in de tachtigjarige oorlog Ootmarsum bevrijd in 1592 van de Spanjaarden, maar moest er wel het leven bij laten. Hij werd doodgeschoten in de slag om Ootmarsum.

In de 16e eeuw werd de tachtig jarige oorlog deels voor onze huisdeur in Ootmarsum uitgevochten. Nederland stond toen onder Spaans bewind, de Spaanse legers onder leiding van Hertog Alva, hielden Nederland bezet en er werd veel geplunderd. Prins Maurits van Oranje bracht een leger op de been en vocht tegen de Spanjaarden.
De legers van Prins Maurits trokken door het hele land en verschillende steden werden achtereenvolgens ingenomen en bevrijd. Een belangrijke slag leverden de legers van Maurits in 1592 toen Steenwijk, Coevorden en Ootmarsum werden bevrijd. De kanonskogels ingemetseld in de zuidmuur van de R.K. Kerk en de Smidse aan de Grotestraat zijn twee van de drie schoten die op Ootmarsum werden afgevuurd. Een glas in loodraam in het voormalige stadhuis geeft een beeld van de gebeurtenis. De Spaanse troepen in de regio bestonden uit 2000 ruiters en 4000 infanteristen die onder leiding stonden van Mendoza, een veldheer van hertog Alva uit het Spaanse Baskenland. De Spaanse belegering van Ootmarsum bestond uit 120 man. Een deel van de troepen van Maurits onder leiding van Graven Duivenvoorde en Solms, trok vanuit Oldenzaal met 4 kanonnen naar Ootmarsum. Bij de schermutselingen, die van 19 tot 21 oktober duurden, werd Charles de Levin dodelijk getroffen.

Maurits-1597 Kogel-kerk Hertog-Alva

Lees meer

“De Drost laat Huttenkloas radbraken”

EEN ZWARE KLUIF VOOR DE DROST VAN TWENTE

De veroordeling en terechtstelling van Huttenkloas, z’n vrouw en zoon, was een van de meest belangrijke taken van de bewoner van de voormalige Commanderie van Ootmarsum: de Drost van Twente Sigismund Vincent Gustaaf Lodewijk Graaf van Heiden Hompesch. Er speelde zich na een openbare rechtszitting een gruwelijk schouwspel af voor 20.000 mensen waarbij de drie schuldigen op grote wagenraderen werden geradbraakt en gedood.
Die rechtszaak vond plaats in de buitenlucht en in 2006 is deze in Oldenzaal gereconstrueerd waarbij de rechtbank als volgt werd aangekondigd:

“Geachte luiden uit zegenrijke Twentse dreven, beste gasten uit minder fortuinlijke buitengewesten, hoort aan, hoort aan!
Dit jaar, in 1774, tussen duistere bosschages, op modderige zandpaden en langs zompige weiden zijn wij ons leven, laat staan have en goed, niet meer zeker. Want links dan wel rechts, wellicht vóór u maar waarschijnlijker: achter u – schoot regelmatig een zwaargebouwd manspersoon van tussen bomen, en liet daar in zijn vuile en eeltige knuist het scherp gewette staal van een bijl glimmen en wordt daarbij vervaarlijk geheven. Weest niet bevreesd man- en vrouwvolk, het zwaard der gerechtigheid is daar! De snoodaard – Klaas Annink geheten, ook wel Huttenkloas genoemd, is, met zijnen gruwelijken mispunt van een vrouw Aarne en het kwade resultaat van hun verbintenis, de zoon Klaas, te Oldenzaal in het gevang gezet. Kermend en dankzij punten, banden en scherpe randen van dit… eh… zitmeubilair, is hunne bekentenis, na een aanvankelijk leugenachtige verklaring en een samenspansel van verdichtsels, te lange leste gekomen en hebben zij verklaard wie zij hebben afgemaakt, op welke weerzinwekkende wijze dat gebeurde en wat hun duistere motieven waren.
Het proces zal zo direct een aanvang nemen. Een en ander wordt voorafgegaan en vervolgens geleid door den hoofdaanklager, zijnde de Drost van Twente, tevens erkend papenhater, de u wel bekende Sigismund Vincent Gustaaf Lodewijk graaf van Heiden Hompesch, Heer van Ootmarsum, Walburg, Stevensweert, Ohé en Laak – Sigi voor intimi -, terwijl het verhoor zal plaatsvinden door den advocaat-fiscaal mr. Jan Willem Cramer, rechter te Delden, bijgestaan door de assessoren ofwel bijzitters Benjamin Nagel, burgemeester van Oldenzaal, en Jan Palthe, burgemeester van Denekamp; de verdediging – hoe ondankbaar en vooral zinloos zullen zijn inspanningen zijn! – zal gevoerd worden door de uit Oldenzaal afkomstige strafpleiter mr. Dickerdack Geerdink, maar de belangrijkste rol is welzeker weggelegd voor dien sympathieke knaap in zijn leuke stemmige kleed met bijpassend kapje: de beul!
Gepeupel! Houdt den mond gesloten, de oren gespitst, licht uwen luie achtereind uit respect van uwen zetel want hier komt… DE RECHTBANK!!”

De toenmalige ’s Hertogenbosche courant drukte op 14 september 1774 het volgende bericht als landelijk nieuws af;

Krantenbericht

De formulering van ‘godvergeetene booswigten’ geeft al aan dat de lijst van misdaden ellenlang moet zijn geweest van de in 1700 geboren Klaas Annink uit Bentelo. Oneindig zijn de verhalen van Twentenaren over dieverijen en moorden van het drietal. De dwangstoel waarin Huttenkloas met ijzeren banden 110 dagen werd vastgebonden is nog te zien in museum Het Palthehuis Oldenzaal. Radbraken betekende dat je op een rad werd vastgebonden en de botten met ijzeren staven werden verbrijzeld. Vader en zoon werden geradbraakt de moeder werd gewurgd met een koord.
Drost Sigismund zal zeker in het ‘Hoge Huys’ in Ootmarsum meerdere slapeloze nachten hebben gekend door deze veroordeling en terechtstelling die we ons nu in onze tijd bijna niet meer kunnen voorstellen.

RM-2011

Bekijk pdf: Huttenkloas door de Drost veroordeeld

Lees meer